مدیرعامل فولاد خوزستان: فرمول قیمت‌گذاری گاز، بحران جهانی انرژی را به فولاد ایران منتقل می‌کند

اروپا: ۲۰۲۲ در برابر ۲۰۲۶

اوج قیمت TTF: بیش از ۳۰۰ یورو ← حدود ۹۰ یورو
ذخایر اواخر اکتبر: بالای ۹۰٪ ← ۷۴٫۶٪
۲۰۲۲ بحران قیمت بود؛ ۲۰۲۶ بحران موجودی است.

چرا این بحران به فولاد ایران می‌رسد؟

بخش عمدهٔ فولاد ایران با روش احیای مستقیم تولید می‌شود. در این روش، گاز فقط سوخت نیست؛ عامل احیای گندله و تبدیل آن به آهن اسفنجی است.

اما نرخ گاز صنایع در ایران به فرمولی گره خورده که نیمی از آن را میانگین چهار هاب جهانی تشکیل می‌دهد: هنری هاب، آلبرتا، NBP و TTF. وزن هاب‌های اروپایی در این فرمول یک‌چهارم است، اما چون قیمت آن‌ها امروز بیش از ۱۰ برابر هنری هاب است، بخش اصلی جهش قیمت از همین دو هاب می‌آید. وزارت نفت وعده داده بود این هاب‌ها از ابتدای ۱۴۰۵ از فرمول حذف شوند؛ وعده‌ای که هنوز محقق نشده است.

نتیجه در اعداد:

• نرخ گاز واحدهای احیا از بهار تا شهریور ۱۴۰۵ حدود ۶۶٪ بالا رفته است.
• سهم گاز در بهای تمام‌شدهٔ آهن اسفنجی از ۶٫۶٪ در ۱۴۰۳ به ۱۰٫۴٪ در ۱۴۰۴ رسیده است.و در آینده ای نزدیک. به نزدیک ۲۰ درصد
• ارزش تولید ازدست‌رفتهٔ زنجیرهٔ فولاد به‌دلیل محدودیت برق و گاز در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، بیش از ۱۸ میلیارد دلار برآورد شده است.

و زمستان در راه است. اگر TTF، همان‌طور که گلدمن‌ساکس هشدار می‌دهد، در اوج زمستان از ۱۰۰ یورو بگذرد، فرمول این افزایش را ماه‌به‌ماه به قبض فولادساز ایرانی منتقل می‌کند؛ آن هم هم‌زمان با محدودیت‌های معمول زمستانی در تأمین گاز. یعنی گاز گران‌تر، و کمتر.

پیشنهاد به سیاست‌گذار

فرمولی که برای شرایط عادی طراحی شده، برای شرایط جنگی ساخته نشده است. اصلاح آن پیش از اوج مصرف ضروری است:
۱. حذف هاب‌های اروپایی یا کاهش وزن آن‌ها؛ این هاب‌ها بازتاب بحران دیگران‌اند، نه هزینهٔ واقعی گاز در ایران.
۲. بازنگری ضریب نرخ گاز واحدهای احیا. و تفکیک. گاز گندله ساز ها و‌فولاد ساز ها. از احیا چون در آنها گاز نقش سوخت دارد و‌باید معادل گاز نیروگاههی محاسبه شود
۳. تضمین حداقل گاز موردنیاز کوره‌ها در زمستان.

بسیاری از واحدها از نقطهٔ تاب‌آوری عبور کرده‌اند. اگر امروز اصلاحی صورت نگیرد، فردا کوچک‌سازی و توقف خطوط صنعت ، صنعتساز یعنی فولاد جای آن را می‌گیرد؛ و ظرفیتی که از دست برود، به‌سادگی بازنمی‌گردد.

مزیت انرژی ایران فقط زمانی مزیت واقعی است که قیمت‌گذاری آن هم بر واقعیت اقتصاد ایران استوار باشد.