ابعاد بحران تامین فولاد در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس

به گزارش پترومتالز، کنترل هوشمند کشتیرانی در تنگه هرمز توسط ایران، سایه سنگینی بر بازار فولاد کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس انداخته است. محدودیت‌های تردد در تنگه هرمز به طور مستقیم بر زنجیره تامین کارخانه‌های این منطقه تاثیر گذاشته و هزینه‌های تولید را به شدت بالا برده است.

بازارهای فولاد در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) پس از آنکه درگیری‌های چهل‌روزه منطقه‌ای، کشتیرانی را فلج کرد، با بحران فزاینده تامین فولاد و مواد اولیه مواجه هستند.

متال بولتن امروز نوشته است که به‌رغم گزارش‌ها مبنی بر آتش‌بس موقت میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری پاکستان در روز چهارشنبه ۷ آوریل که به بازگشایی تنگه هرمز منجر می‌شود، منابع اعلام کردند که همچنان عدم قطعیت قابل‌توجهی وجود دارد و زمان زیادی طول می‌کشد تا زنجیره‌های تامین فولاد بهبود یابند.

تحویل مواد اولیه کلیدی برای تولید، مانند گندله سنگ آهن، آهن اسفنجی، بیلت فولادی و فروآلیاژها به خلیج فارس، به دلیل مسدود شدن تنگه هرمز در شش هفته گذشته مختل شده است و کارخانه‌ها فولادی در کشورهای عربی را مجبور کرده تا تولید فولاد خود را کاهش دهند.

این کمبود شدید، تبعات مستقیمی بر استراتژی تامین و همچنین قیمت‌گذاری محصولات نهایی داشته است: فقدان تامین مواد اولیه فولاد از طریق مسیرهای دریایی باعث شده است که برخی از کارخانه‌های فولاد GCC خرید حجم بیشتری از قراضه آهن و بیلت فولادی را در هفته‌های اخیر در نظر بگیرند، مشروط بر اینکه از نظر لجستیکی امکان‌پذیر باشد.

عدم تعادل میان عرضه و تقاضای فولاد باعث افزایش شدید قیمت میلگرد در عربستان سعودی و امارات متحده عربی شده است، و فعالان بازار انتظار دارند این افزایش‌ها ادامه یابد.

جهش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی بی‌سابقه بوده است: پیش از بحران کشتیرانی، قیمت کانتینرهای ۲۰ فوتی از هند به امارات ۳۰۰ دلار بود، اما تا هفته گذشته این رقم به ۳۵۰۰ دلار افزایش یافت؛ در حالی که نرخ‌ها از مبدأ چین به حدود ۶۵۰۰ تا ۷۰۰۰ دلار به ازای هر کانتینر رسیده است.

حتی با وجود اخبار مربوط به آتش‌بس دو هفته‌ای، بازار فولاد در کشورهای عربی واکنش کاملاً محتاطانه‌ای نشان داده است. فعالان بازار معتقدند که عملیات عادی کشتیرانی ممکن است به طور فوری از سر گرفته نشود. یک تاجر اماراتی می‌گوید: دو هفته فقط برای ترخیص کشتی‌هایی که گیر کرده‌اند کافی است. من فکر نمی‌کنم هیچ سفر جدیدی آغاز شود.

متال بولتن نوشته است که بر اساس طرح آتش‌بس دو هفته‌ای، ایران می‌تواند هزینه‌های مربوط به ترانزیت را بر کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند تحمیل کند. فعالان بازار تخمین می‌زنند که عبور ایمن از این تنگه می‌تواند حدود ۱۰ دلار به ازای هر تن هزینه داشته باشد. این بدان معناست که یک کشتی حامل ۵۰,۰۰۰ تن فولاد ممکن است مجبور شود حدود ۵۰۰,۰۰۰ دلار به عنوان عوارض به ایران پرداخت کند.

یک خریدار فولاد در این باره اشاره کرده است که هم‌اکنون عوارض سوخت به دلیل افزایش قیمت سوخت دریایی وجود دارد و اکنون اضافه شدن عوارض عبور از تنگه هرمز، این تجارت را غیرعملی و غیراقتصادی می‌کند. شرکت‌های بزرگ کشتیرانی مانند مرسک (Maersk) نیز اعلام کرده‌اند که این آتش‌بس هنوز «قطعیت کامل دریایی» را برای آن‌ها فراهم نمی‌کند.

پیش از شروع درگیری‌ها، بنادر خلیج فارس ماهانه پذیرای صدها هزار تن گندله سنگ آهن بودند. این مواد به عنوان خوراک اصلی واحدهای بزرگ آهن اسفنجی استفاده می‌شدند که خود تامین‌کننده مواد اولیه باکیفیت برای کارخانه‌های فولاد کشورهای GCC هستند. محدودیت‌های این مسیر حیاتی کار را به جایی رساند که بحرین استیل در ۲۸ مارس به دلیل چالش‌های امنیتی و لجستیکی اعلام فورس ماژور کرد.

اما چرخش به سمت قراضه، بحران دیگری را در عربستان رقم می‌زند: «عربستان سعودی در مقایسه با نیازهای داخلی خود، دسترسی محدودی به قراضه دارد… یک منبع فولادی خلیج فارس گفت: “اگر کشتی‌های (سنگ آهن) نتوانند به خلیج فارس برسند و اگر این کارخانه‌ها برای پر کردن شکاف به قراضه روی آورند، کل عرضه قراضه در کشور را خواهند بلعید.”

علاوه بر عربستان، این تنگنای عرضه، بازار امارات را نیز دستخوش تغییرات قیمتی کرده است. قیمت میلگرد در امارات متحده عربی در ماه آوریل به دلیل محدودیت شدید عرضه بیلت فولادی و تنش‌های منطقه‌ای افزایش یافت. برخی روندهای کلیدی در امارات عبارتند از:

• توقف واردات بیلت: هیچ محموله جدیدی برای واردات بیلت به امارات گزارش نشد، چرا که گزینه‌های تحویل به بندر جبل علی همچنان به شدت محدود است.
• ناتوانی بنادر جایگزین: منابع تولیدکننده اشاره کرده‌اند که بنادر جایگزین مانند فجیره در امارات و صحار در عمان، ظرفیت و توانایی پذیرش حجم‌های بسیار بالایی را که پیش‌تر از آسیا وارد می‌شد، ندارند.