نقشه راه توسعه آهن و فولاد گل‌گهر برای ظرفیت‌سازی در حوزه تکمیل زنجیره فولاد

به گزارش پترومتالز، تحولات شرکت توسعه آهن و فولاد گل گهر در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ نشان می‌دهد این مجموعه همزمان دو مسیر را دنبال می‌کند، از یک سو افزایش ظرفیت و تثبیت جایگاه خود در تولید آهن اسفنجی و از سوی دیگر حرکت به سمت تکمیل زنجیره فولاد و تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر. راه اندازی مگامدول «طوبی»، پیشبرد پروژه فولادسازی و نورد گرم، توسعه زیرساخت‌های فناورانه و تمرکز تازه مدیریت بر بحران انرژی، تصویری از شرکتی ارائه می‌دهد که مسئله اصلی آن دیگر «افزایش تولید» نیست، بلکه تبدیل ظرفیت تولید به ارزش افزوده پایدار است.

شرکت توسعه آهن و فولاد گل ‌گهر در سال ۱۴۰۴ یکی از مهم ‌ترین پروژه‌ های توسعه‌ ای خود را با راه ‌اندازی مگامدول طوبی وارد مرحله عملیاتی کرد. این واحد احیای مستقیم با ظرفیت حدود ۱.۸۵ میلیون تن آهن اسفنجی در سال و سرمایه ‌گذاری حدود ۹۰ هزار میلیارد ریال، با استفاده از فناوری ‌های جدید احداث شده است. هدف از اجرای آن علاوه بر افزایش ظرفیت تولید، ارتقای بهره ‌وری و کاهش مصرف انرژی عنوان شده است.

اهمیت طوبی را باید در جایگاه آن در زنجیره گل ‌گهر دید. افزایش ظرفیت آهن اسفنجی به معنای تقویت حلقه میانی میان سنگ‌آهن و فولاد سازی است، حلقه ‌ای که در شرایط ناترازی تولید فولاد ایران اهمیت ویژه‌ ای دارد. از این منظر، توسعه آهن و فولاد گل‌ گهر تلاش دارد مزیت معدنی منطقه را به ظرفیت فرآوری و سپس تولید فولاد تبدیل کند و سهم بیشتری از ارزش ایجادشده در زنجیره را در داخل منطقه نگه دارد.

اما تحول مهم‌ تر شرکت را باید در پروژه فولادسازی و نورد گرم جست ‌و جو کرد. این پروژه قرار است ظرفیت تولید حدود سه میلیون تن ورق گرم را ایجاد کند. در سال ۱۴۰۵ نیز نشانه ‌های روشنی از ادامه تمرکز شرکت بر تکمیل این پروژه دیده می ‌شود، از جمله حضور مدیرعامل و معاونان شرکت در لحظه تحویل سال در جمع کارکنان پروژه فولادسازی و همچنین انتشار فراخوان ‌های تخصصی برای راه ‌اندازی آزمایشگاه فولادسازی و مهندسی معکوس تجهیزات فولادسازی، ریخته ‌گری و نورد.

این تحولات از منظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد. فروش آهن اسفنجی، شرکت را در بخش میانی زنجیره نگه می ‌دارد، اما ورود به فولادسازی و نورد گرم امکان حرکت به سمت محصولات نهایی ‌تر و ارزش افزوده بالاتر را فراهم می ‌کند. بنابراین، استراتژی توسعه شرکت را می ‌توان حرکت از ظرفیت ‌سازی به ارزش ‌آفرینی تعبیر کرد.

در سال ۱۴۰۴، شرکت علاوه بر توسعه ظرفیت، در بخش فروش نیز فعال بوده است. برای نمونه، در مردادماه همان سال مزایده عمومی فروش ۱۰۰ هزار تن آهن اسفنجی برای بازار داخلی را برگزار کرد. این اقدام نشان می‌ دهد ظرفیت تولید ایجادشده باید همزمان با مدیریت بازار و تنظیم کانال ‌های فروش همراه شود.

با این حال، همین نقطه می ‌تواند مهم‌ ترین ریسک آینده شرکت نیز باشد. احیای مستقیم به گاز طبیعی وابستگی بالایی دارد و محدودیت گاز می ‌تواند به طور مستقیم ظرفیت تولید آهن اسفنجی را تحت تأثیر قرار دهد.

مدیرعامل شرکت توسعه آهن و فولاد گل ‌گهر، در موضع ‌گیری اخیر خود بحران گاز را تهدیدی جدی برای تولید آهن اسفنجی دانسته و بر ضرورت تعدیل قیمت گاز واحدهای احیای مستقیم تأکید کرده است. قرار گرفتن این موضوع در محور اظهارات مدیریت شرکت نشان می‌ دهد که انرژی از یک مسئله جانبی به یکی از متغیرهای اصلی تصمیم‌ گیری در توسعه گل‌ گهر تبدیل شده است.

در چنین شرایطی، راه‌ اندازی ظرفیت‌های جدید بدون حل مسئله انرژی می ‌تواند به افزایش فاصله میان ظرفیت اسمی و تولید واقعی منجر شود. بنابراین، برای گل‌ گهر مسئله اصلی در مرحله بعد، تنها احداث واحدهای جدید نیست، بلکه تضمین خوراک انرژی واحدهای موجود و جدید است.

تصویر توسعه آهن و فولاد گل ‌گهر در سال ‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، تصویر شرکتی است که از مرحله توسعه ظرفیت آهن اسفنجی در حال عبور به سمت تکمیل زنجیره فولاد است. طوبی، ظرفیت تولید آهن اسفنجی را تقویت کرده و پروژه فولادسازی و نورد گرم، چشم‌انداز ورود شرکت به تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر را ترسیم می ‌کند. همزمان، تمرکز بر فناوری و کاهش مصرف انرژی پاسخی به یکی از جدی ‌ترین تهدیدهای صنعت فولاد ایران است.

اما موفقیت این استراتژی به یک شرط اساسی وابسته است، ظرفیت‌ سازی باید با زیرساخت‌ سازی همراه شود. اگر مشکل گاز و برق، لجستیک و تأمین تجهیزات حل نشود، افزایش ظرفیت لزوماً به افزایش تولید و سودآوری منجر نخواهد شد. بنابراین، مرحله بعدی توسعه گل ‌گهر را باید نه در تعداد کارخانه ‌های جدید، بلکه در توانایی شرکت برای بهره‌ برداری پایدار از ظرفیت‌ های ایجاد شده و حرکت از آهن اسفنجی به فولاد و ورق ارزیابی کرد.