به گزارش پترومتالز، پروژه کاهش سرباره در سایت شماره یک شرکت ورق‌خودرو چهارمحال و بختیاری با ثبت شاخص ۴.۳۷ درصد در مردادماه، رکورد تازه‌ای رقم زد و از محدوده ۵ تا ۵.۵ درصدی بنچمارک جهانی جمع‌آوری سرباره با ربات سرباره‌گیر، مورد بررسی تیم پروژه، عبور کرد. این دستاورد حاصل مسیری چندساله و نزدیک به یک‌سال مطالعه متمرکز، تحلیل داده، بنچمارک داخلی و خارجی، استانداردسازی فنی و بازطراحی سیکل ربات بوده و صرفه‌جویی سالانه‌ای بیش از ۴۳۰ میلیارد ریال برای شرکت به همراه دارد.
سرباره یکی از اصلی‌ترین ضایعات خطوط گالوانیزه است و میزان آن مستقیماً بر مصرف مواد، هزینه تمام‌شده و بهره‌وری تولید اثر می‌گذارد. مسیر کاهش این شاخص با بازنگری در نحوه شارژ مذاب به پاتیل و اصلاح زمان سرباره‌گیری آغاز شد و در کنار سایر اصلاحات بهره‌برداری، شاخص را از ۱۱.۱ درصد در سال ۱۴۰۱ به ۹.۸۸ درصد در سال ۱۴۰۲ و ۷.۳۲ درصد در سال ۱۴۰۳ رساند.
در سال ۱۴۰۴، ربات سرباره‌گیر وارد مدار عملیاتی شد و شاخص ۷.۶۹ درصد ثبت شد. تجربه بهره‌برداری نشان داد مکانیزه شدن به‌تنهایی کافی نیست و مسیر حرکت، توالی حرکات و زمان‌بندی ربات باید متناسب با شرایط واقعی حوضچه مذاب بازنگری شود. مرحله جدید پروژه در سال ۱۴۰۵ آغاز شد و میانگین شاخص تا این مقطع به ۴.۹۳ درصد رسید؛ در مردادماه نیز رکورد ۴.۳۷ درصد ثبت شد.
فردین علی‌میرزائی، مدیر سایت شماره یک شرکت ورق‌خودرو، گفت: «موضوع کاهش سرباره و نوسانات این شاخص از مواردی بود که مهندس شجاعی، مدیرعامل شرکت، به‌صورت مستمر در جلسات راهبری مطالبه می‌کرد. اقدامات اولیه کاهش سرباره، پیش از ورود ربات، با تلاش محسن خرمیان و حسین نصیری، دو شیفت‌فورمن تولید، آغاز شده بود و داده‌های ثبت‌شده از آن دوره، نقشی بسیار مهم در شناخت رفتار فرآیند، ریشه‌یابی نوسانات و پیشبرد مراحل بعدی پروژه داشت. در ادامه، از تیم تولید خواسته شد راهکاری برای دستیابی به سطحی پایدار و قابل کنترل ارائه دهد.»
وی افزود: «فعالیت تیم، نتایج تحلیل‌ها و اقدامات اجرایی به‌صورت مستمر پیگیری شد و با اعتماد به توان تخصصی همکاران، زمینه بررسی داده‌های سنوات گذشته، تجربه عملیاتی و نمونه‌های داخلی و خارجی فراهم شد. حاصل این رویکرد، تبدیل مسئله نوسان شاخص به پروژه‌ای جامع برای کاهش پایدار سرباره بود که امروز با ثبت ۴.۳۷ درصد و بیش از ۴۳۰ میلیارد ریال صرفه‌جویی سالانه، نتیجه آن قابل مشاهده است.»
علی کریمی، رئیس تولید و تعمیرات اضطراری و صاحب فرآیند کاهش سرباره، گفت: «کار از بررسی روند چندساله شاخص آغاز شد. اصلاح نحوه شارژ مذاب به پاتیل و بازنگری در زمان سرباره‌گیری، از اقدامات مؤثر در کاهش ضایعات بود. پیش از اجرای پروژه، سرباره‌گیری با زمان کمتری پس از هر بار شارژ انجام می‌شد با وجود بهبودهای اولیه، نوسانات ادامه داشت؛ بنابراین نزدیک به یک‌سال، رفتار شاخص و پارامترهای مؤثر بررسی و داده‌های سنوات گذشته، به‌ویژه ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، همراه با منابع علمی، استانداردها و نتایج بنچمارک تحلیل شد.»
وی ادامه داد: «با توجه به محدودیت تغییر برخی متغیرها، تمرکز بر پارامترهای کلیدی و کنترل‌پذیر قرار گرفت و عملکرد ربات سرباره‌گیر مهم‌ترین فرصت بهبود شناخته شد. مسیر حرکت، نقاط ورود و خروج، توالی حرکات، زمان مراحل و نسبت‌های سیکل ربات بازطراحی شد و نتیجه هر تغییر با داده واقعی تولید سنجیده شد. حاصل این فرآیند، میانگین ۴.۹۳ درصد در سال ۱۴۰۵ تا این مقطع و رکورد ۴.۳۷ درصدی مردادماه بود.»
علی باقری، سرشیفت تولید و مدیر اجرایی پروژه، اظهار کرد: «تجربه راه‌اندازی ربات در سال ۱۴۰۴، شناخت مناسبی از ظرفیت‌ها، محدودیت‌ها و منطق حرکتی تجهیز ایجاد کرد و کمک کرد نتایج مطالعات و محاسبات در مرحله جدید با دقت بیشتری به تغییرات اجرایی تبدیل شوند.»
وی افزود: «هر اصلاح در شرایط واقعی خط اعمال، رفتار ربات مشاهده و نتیجه دوباره ارزیابی می‌شد. این رفت‌وبرگشت میان اجرا و تحلیل و هماهنگی تولید، دفتر فنی و توسعه باعث شد سیکل ربات با اصلاحات مرحله‌ای، آزمون عملیاتی و بازخوردگیری مستمر به نقطه مناسب برسد.»
سجاد خلیلیان، رئیس دفتر فنی، گفت: «پیش از هر تغییر، اثر آن از نظر فنی بررسی می‌شد تا پایداری و قابلیت اطمینان تجهیز حفظ شود. داده‌های ثبت‌شده طی سال‌های گذشته در سیستم اریسا نیز امکان بررسی رفتار شاخص در شرایط مختلف تولید و تصمیم‌گیری بر مبنای سابقه واقعی فرآیند را فراهم کرد.»
وی افزود: «با استفاده از این داده‌ها، محاسبات لازم انجام، محدوده‌های عملکردی بازنگری و پارامترهای فرآیند استانداردسازی شد تا هر تغییر قابلیت اندازه‌گیری، مقایسه و تکرار داشته باشد و تصمیمات فنی از حالت صرفاً تجربی خارج شود.»
مهدی کیانپور، کارشناس واحد توسعه، با اشاره به مطالعات بنچمارک گفت: «علاوه بر بررسی شرکت‌های مشابه داخلی، با مجموعه‌های خارجی فعال در این حوزه مکاتبه و تبادل اطلاعات انجام شد تا شکل حرکت، توالی سیکل و نسبت‌های مناسب عملکرد ربات استخراج شود. نتایج، محدوده بنچمارک جمع‌آوری سرباره با ربات سرباره‌گیر را در شرکت‌های خارجی مورد مطالعه حدود ۵ تا ۵.۵ درصد نشان داد.»
وی ادامه داد: «هدف تنها مقایسه یک عدد نبود؛ منطق حرکت ربات و روش عملیات نیز بررسی و با شرایط واقعی خط ورق‌خودرو تطبیق داده شد تا اصلاحات از آزمون و خطای صرف فاصله بگیرد و بر چارچوبی فنی استوار شود.»
رسول یگانگی، کارشناس دفتر فنی، گفت: «هر تغییر در سیکل ربات باید علاوه بر کاهش سرباره، پایداری تجهیز و هماهنگی آن با سایر بخش‌های فرآیند را حفظ می‌کرد. تغییرات به‌صورت مرحله‌ای بررسی و پس از اجرا، عملکرد واقعی تجهیز و بازخورد تولید ارزیابی می‌شد.»
وی افزود: «این رویکرد امکان تنظیمات تکمیلی را فراهم کرد و باعث شد اصلاح ربات به‌صورت کنترل‌شده پیش برود و دستیابی به شاخص هدف با حفظ قابلیت اطمینان تجهیز همراه باشد.»
رسول پریچهر، کارشناس متالورژی واحد تکنولوژی، گفت: «داده‌ها و اطلاعات تخصصی استخراج‌شده از منابع خارجی در کنار داده‌های واقعی پروژه قرار گرفت و پس از بررسی و یکپارچه‌سازی، زمینه جمع‌بندی علمی نتایج فراهم شد.»
وی افزود: «با همکاری علی کریمی و تیم پروژه، داده‌ها، تجربیات اجرایی، مبانی فنی و نتایج در قالب مقاله‌ای جامع، کاربردی و تحقیقاتی تدوین شد تا این تجربه به مرجعی علمی و قابل استفاده برای مطالعات و پروژه‌های مشابه آینده تبدیل شود.»
در نتیجه، شاخص سرباره سایت شماره یک از ۱۱.۱ درصد در سال ۱۴۰۱ به ۹.۸۸ درصد در سال ۱۴۰۲، ۷.۳۲ درصد در سال ۱۴۰۳، ۷.۶۹ درصد در سال ۱۴۰۴ و میانگین ۴.۹۳ درصد در سال ۱۴۰۵ تا این مقطع رسید. رکورد ۴.۳۷ درصدی مردادماه نیز عملکرد مجموعه را پایین‌تر از محدوده ۵ تا ۵.۵ درصدی بنچمارک جهانی مورد بررسی قرار داد.
این مسیر با اقدامات اولیه محسن خرمیان و حسین نصیری پیش از ورود ربات و اصلاح نحوه شارژ مذاب و زمان سرباره‌گیری آغاز شد و با تحلیل داده‌های ثبت‌شده، استانداردسازی فرآیند، بنچمارک داخلی و خارجی و بازطراحی سیکل ربات تکمیل شد.
نزدیک به یک‌سال تحقیق و پایش با محوریت علی کریمی، مدیریت اجرایی علی باقری، تحلیل داده و استانداردسازی در دفتر فنی با نقش سجاد خلیلیان، مطالعات بنچمارک مهدی کیانپور، کنترل فنی رسول یگانگی و تلفیق منابع خارجی و تدوین مقاله توسط رسول پریچهر با همکاری تیم پروژه، در کنار مطالبه مدیرعامل و درخواست، اعتماد، پیگیری و حمایت فردین علی‌میرزائی، این پروژه را به دستاوردی فنی، اقتصادی و دانشی با بیش از ۴۳۰ میلیارد ریال صرفه‌جویی سالانه تبدیل کرد.
